Đập Tam Hiệp đối mặt nguy hiểm do lũ lụt tồi tệ

 Trùng Khánh ngập lụt tồi tệ nhất trong hơn 2 thập kỷ, đập Tam Hiệp thực sự đang đối mặt với tình trạng tồi tệ do mưa lớn kéo dài.

Nhiều vùng ở đô thị Trung Khánh- Trung Quốc đang trải qua đợt lũ tồi tệ nhất trong vòng hơn 2 thập kỷ trong lúc mưa lớn tiếp tục đổ xuống khu vực phía nam của đất nước.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Thành phố Trung Khánh ngập trong nước lũ.

Dự báo ngắn hạn sáng 26/6 của Trung tâm Khí tượng quốc gia Trung Quốc cho hay, mưa lớn kèm theo sấm chớp có thể gây lũ quét sẽ tiếp tục xảy ra trong vòng vài chục giờ tới.

Lượng mưa đo được tại các tỉnh Hồ Nam và Phúc Kiến từ hôm 25/6 dao động phổ biến từ 3 đến 5 cm, có nơi lên tới 7 cm. Nhiều hệ thống sông trong vùng đang bị quá tải, lên mức báo động. Một số khách sạn, nhà hàng ven sông tại Trùng Khánh bị nước lũ nhấn chìm hoặc đánh sập khiến người dân trở tay không kịp.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Đập ngăn lũ ở Trùng Khánh.

Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc cảnh báo nguy cơ lũ lụt gia tăng ở các con sông cỡ vừa và nhỏ, ngập úng ở khu vực thành thị và dòng chảy trên núi ở các khu vực bị ảnh hưởng, đặc biệt là ở những nơi nước đã tích tụ do mưa lớn trước đó.

“Hiện tại, toàn bộ lưu vực sông Dương Tử đã bước vào mùa lũ chính. Đây là thời điểm quan trọng để kiểm soát lũ lụt và cứu trợ thảm họa” – thông báo nêu rõ.

Bộ này cũng đã yêu cầu chính quyền địa phương tăng cường phối hợp các dự án bảo tồn nước để đối phó với tình hình.

“Các dự án kiểm soát lũ dọc theo sông Dương Tử phải chịu sự phối hợp thống nhất và các dự án bảo tồn nước lớn, như Hồ chứa Tam Hiệp, phải hoàn toàn đóng vai trò ngăn chặn và lưu trữ nước lũ” – thông báo nhấn mạnh.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Trung Quốc phải công bố cảnh báo lũ trên 13 tỉnh, thành.

Thống kê chưa đầy đủ từ các địa phương thuộc lưu vực sông Dương Tử, lũ lụt đã phá hủy 7.300 ngôi nhà, làm hư hại trên 138.000 chỗ ở của người dân và buộc chính quyền những nơi nguy hiểm phải sơ tán gần 500.000 người đến nơi an toàn.

Trùng Khánh, thành phố được xây dựng ven sông Dương Tử, có dân số khoảng 18 triệu người, chứng kiến nhà cửa bị cuốn trôi, xe cộ bị ngập nước.

Ngày 22/6, Trùng Khánh đưa ra cảnh báo đỏ đầu tiên về trận lũ lụt lịch sử kể từ năm 1940. Hơn 40.000 người đã được sơ tán.

Trận lũ đang càn quét miền nam Trung Quốc được đánh giá là dữ dội nhất trong 80 năm qua, buộc nhiều tỉnh thành phải kích hoạt báo động đỏ. Đập Tam Hiệp đang chịu sức ép rất lớn.

Truyền thông Trung Quốc dẫn lời các chuyên gia trong nước khẳng định, con đập lớn nhất thế giới có đủ khả năng để dung nạp lượng nước đổ vào hồ chứa hiện tại, sau khi lưu vực sông Trường Giang bước vào mùa mưa lũ năm nay.

Cảnh báo mưa lũ mức cao nhất đã được phát ra cho các cộng đồng dân cư ở trung và hạ nguồn. Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc cho biết, đợt mưa mới từ thứ Sáu (ngày 26/6 đến 1/7) sẽ ảnh hưởng đến 13 khu vực tỉnh, bao gồm các tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Một nhân viên cứu hộ tại Trùng Khánh.

Trên các mạng xã hội của Trung Quốc tràn ngập hình ảnh thành phố Trùng Khánh chìm trong biển nước, ô-tô trôi trên đường và các lực lượng cứu hộ hoạt động sơ tán ngày đêm.

Trong một video Twitter ghi lại cảnh nước chảy như thác xuống tường ngăn lũ ở Trùng Khánh, tác giả đoạn tweet người Trung Quốc mô tả: “Thành phố núi Trùng Khánh đã trở thành thành phố nước. Đập Tam Hiệp đang gặp nguy”.

Mưa lớn làm mực nước tại hồ chứa đập Tam Hiệp cuối tuần qua dâng lên mức 147m, cao hơn 2 m so với mức cảnh báo lũ. Chỉ trong 1 ngày, lượng nước đổ về con đập này tăng từ 20.500 m3/s (hôm 19/6) lên tới 26.500 m3/s (hôm 20/6).

Hồi đầu tuần, Trùng Khánh cũng đưa ra cảnh báo đỏ về trận lụt lớn nhất có thể diễn ra trong vòng 80 năm qua (kể từ năm 1940) ở lưu vực sông Kỳ Giang – thượng nguồn đập Tam Hiệp. Hơn 40.000 người sau đó đã được sơ tán.

Tờ Taiwan News đưa tin, mưa lũ cho đến nay đã ảnh hưởng đến cuộc sống của 8 triệu người dọc theo sông Dương Tử và gây thiệt hại cho nền kinh tế Trung Quốc khoảng 2,9 tỉ USD.

Tính tới ngày 23/6, tổng cộng 11,22 triệu người thuộc 26 tỉnh thành Trung Quốc bị ảnh hương bởi mưa lũ. Hơn 980 hồ chứa ở trung và hạ lưu sông Dương Tử cũng buộc phải xả lũ gấp.

Theo Yale Climate Connections – một ấn phẩm có liên kết với trường đại học của Mỹ, nhiệt độ toàn cầu ấm lên nhìn chung đã góp phần làm trầm trọng thêm mưa lũ. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, lượng mưa mùa hè ở lưu vực sông Dương Tử đã tăng đáng kể trong thế kỷ 20 và xu hướng này có khả năng trầm trọng thêm trong thế kỷ 21.

Trạm Khí tượng Trung Quốc mới đây đưa ra cảnh báo mưa bão trong 23 ngày liên tiếp. Lưu vực Dương Tử tiếp tục bị ảnh hưởng bởi những trận mưa lớn và mực nước ở thượng lưu đập Tam Hiệp đang vượt qua mức cảnh báo.

Giới khoa học tranh cãi về năng lực của Đập Tam Hiệp

Trên Global Times, Guo Xun, nhà nghiên cứu tại Viện Cơ học Công trình thuộc Cục Động đất Trung Quốc cho rằng, đập Tam Hiệp có khả năng chứa lượng nước nhiều hơn nhiều so với mức đang tiếp nhận. Hiện mực nước trong hồ chứa của công trình đã đạt 147 mét, cao hơn 2 mét so với cảnh báo lũ.

Theo chuyên gia này, đập được thiết kế để chịu được mực nước “nghìn năm có một” là 175 m. Ông Guo nói việc mực nước cao hơn 2 mét so với cảnh báo lũ có nghĩa là cần phải xả lũ để cân bằng lượng nước vào – ra, và đây là quy trình thông thường trong mùa mưa.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Chuyên gia Trung Quốc khẳng định đập Tam Hiệp đủ sức chống đỡ lượng nước dâng lên tới 175 mét.

Trước đó, nhà thủy văn học người Đức gốc Hoa Wang Weiluo nói trên Đài phát thanh Quốc tế Pháp hôm 22/6 rằng, việc thiết kế, xây dựng và kiểm tra chất lượng đập Tam Hiệp đều được thực hiện bởi cùng một đơn vị. Đập Tam Hiệp không có một cơ quan riêng để kiểm tra chất lượng. Đội ngũ thiết kế và xây dựng con đập đã tự làm điều đó. Đồng thời ông lưu ý đến việc dự án kết thúc quá nhanh.

Ông Wang cho rằng mối lo lớn nhất chính là những vết nứt và chất lượng bê tông không đảm bảo được phát hiện trong lúc công trình đang xây dựng.

Tờ CT Want của Trung Quốc dẫn lời ông Wang cho hay, mối lo ngại lớn nhất là những vết nứt và chất lượng bê tông không đạt tiêu chuẩn đã được phát hiện ra trong quá trình xây dựng đập.

Ông Wang nói rằng sự cố vỡ đập sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho những người sống ở vùng hạ lưu sông Dương Tử và họ nên chuẩn bị sơ tán càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, ông Wang từ chối bình luận về các hình ảnh vệ tinh của Google đăng trên mạng xã hội, dường như cho thấy sự cong vênh trong cấu trúc đập Tam Hiệp vào năm 2019.

Truyền thông quốc tế còn bình luận, khi con đập bắt đầu hoạt động, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã tuyên bố rằng con đập có thể ngăn chặn trận lụt tồi tệ nhất trong 10.000 năm. Nhiều năm sau họ đã thay đổi yêu sách này thành 1.000 năm, và một năm sau sửa đổi thành 100 năm, cho thấy sự suy giảm niềm tin vào con đập.

Dap Tam Hiep doi mat nguy hiem do lu lut toi te
Giới khoa học quốc tế nghi ngờ đập Tam Hiệp có thể không thể chịu được trận lũ năm nay.

Báo chí chính thống Trung Quốc dẫn lời Tập đoàn Tam Hiệp tại thời điểm đó nói rằng, sự biến dạng của đập là một phần của cấu trúc thiết kế đàn hồi và trong phạm vi biến đổi cho phép.

Ngày 22/6, tờ Hoàn cầu thời báo tiếp tục khẳng định đập Tam Hiệp không có nguy cơ bị vỡ.

“Các chuyên gia Trung Quốc đã bác bỏ những tin đồn được thổi phồng bởi một số phương tiện truyền thông phương Tây rằng đập Tam Hiệp, dự án thủy điện lớn nhất thế giới, có nguy cơ bị vỡ” – Hoàn cầu thời báo viết. “Việc đồn thổi nguy cơ vỡ đập Tam Hiệp đã lan truyền trên mạng cả trong và ngoài nước từ lâu” – tờ báo cho hay, đồng thời đổ lỗi cho những bức ảnh vệ tinh sai lệch của Google về đập Tam Hiệp.

Quế Chi

https://baodatviet.vn/khoa-hoc/khoa-hoc/dap-tam-hiep-doi-mat-nguy-hiem-do-lu-lut-toi-te-3409451/