Những ngày ý nghĩa của tháng 11 năm 2018. Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô năm 2018” cũng vừa được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam vinh danh nhiều cá nhân tiêu biểu, có thành tích xuất sắc trong giáo dục, đào tạo, dạy nghề cho học sinh ở các tỉnh, thành phố; chương trình đặc biệt vinh danh các thầy cô giáo hy sinh nỗi niềm riêng của mình để chăm lo thế hệ tương lai là trẻ em vùng sâu vùng xa, trẻ khiếm khuyết, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt… Trong số này, những chia sẻ của cô giáo trẻ Đoàn Thị Nhật Phương, hiện đang công tác tại Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn (Quảng Ngãi) với chương trình đã được nhiều người đồng cảm.
Với bản thân tôi, đến với giáo dục đặc biệt là một cơ duyên lớn trong cuộc đời. Lúc mới nhận công tác tại Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn (nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, đã qua đời), tôi rất mừng nhưng lại cũng rất lo. Mừng bởi vì lúc này muốn xin được công việc đúng với chuyên ngành thì rất khó khăn. Nhưng cái lo nhiều hơn là tôi sợ cái “ tâm” của mình có đủ lớn để giảng dạy, nuôi nấng cho các em khuyết tật, mồ côi hay không? Tôi sợ công việc này sẽ rất khó khăn, gian khổ? Sợ mình sẽ không hoàn thành tốt nhiệm vụ, sẽ làm phụ lòng người đã khuất và người đang dốc toàn tâm cho trung tâm là gia đình của cố nhà báo Võ Hồng Sơn: nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thị Thu Hà.
Nhưng mọi nỗi sợ của tôi đã bị đánh tan trong lần đầu tiếp xúc với các em. Trong buổi gặp gỡ đầu tiên, khi xem những tiết mục văn nghệ do các em học sinh khuyết tật của trung tâm biểu diễn, tôi đã vô cùng thán phục, thán phục vì sao là những học sinh khuyết tật mà có thể làm được tốt đến như vậy, thán phục những thầy cô giáo đi trước có thể tập luyện cho các em hoàn thành tốt.
Lúc đó những giọt nước mắt đã lăn trên má tôi. Khóc không phải vì tôi thấy sợ nữa mà vì lúc này tôi đã quá hạnh phúc, những giáo viên dạy dỗ các em đã giỏi nhưng lúc này tôi nhận thấy các em còn giỏi hơn rất nhiều. Những tiết mục văn nghệ đã truyền đến cho tôi và mọi người cùng xem thông điệp các em “ tàn” nhưng các em hoàn toàn không “ phế”. Những gì mà học sinh không khuyết tật làm được thì các em cũng có thể làm được và thậm chí làm tốt hơn rất nhiều. Và kể từ lúc đó, với tôi “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Nhưng trong niềm vui đó cũng chứa đựng không ít khó khăn.
Ở Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Võ Hồng Sơn nuôi dạy rất nhiều dạng tật: khiếm thính, chậm phát triển trí tuê, down, bại não…. và với riêng từng dạng tật thì các em có các hành vi và cách ứng xử khác nhau. Trong các giờ học trên lớp cũng như các hoạt động thực tiễn bên ngoài, có những tiết dạy không thể thực hiện được vì trẻ tự kỷ có những hành vi rất khó lường như đang dạy các em lại nằm lăn ra la hét, đôi khi đánh bạn, có lúc lại làm đau chính bản thân mình và thậm chí còn đánh cả tôi. Lúc đó, tôi phải tạm hoãn tiết dạy lại và điều chỉnh hành vi, điều hòa cảm giác cho học sinh đó để các em cảm thấy dễ chịu hơn và trở lại cảm giác ban đầu.
Còn với trẻ khiếm thính, trước đây tôi chỉ được học ngôn ngữ kí hiệu qua sách vở. Nhưng đến khi tiếp xúc trực tiếp với các em tôi mới thấy rõ sự khó khăn, thấy khả năng của mình còn hạn chế. Ngoài giờ dạy ở trường tôi phải học hỏi thêm rất nhiều từ các đồng nghiệp có kinh nghiệm với mong muốn truyền tải được nhũng nội dung hay nhất, dể hiểu nhất và thiết thực nhất đến với trẻ.
Vâng, những khó khăn trong chuyên môn hay những khó khăn trong sinh hoạt với các em tôi không cảm thấy nặng nề mà trái lại tôi càng thấy phải cố gắng nhiều hơn nữa. Với niềm tin rằng sẽ có một tương lai tươi sáng đang chờ các em ở phía trước. Thế nhưng, trong quá trình công tác tôi đã gặp những tình huống tưởng chừng như phải buông xuôi tất cả mọi thứ. Đối với tôi, đó là một “ tai nạn nghề nghiệp” mà chắc có lẽ điều đó sẽ đi theo tôi mãi trong sự nghiệp trồng người sau này. Số là trong lớp mà tôi nhận công tác chủ nhiệm, đó là một lớp khó khăn về học với rất nhiều dạng tật: chậm phát triển trí tuệ, tự kỷ, bại não, down….
Trong giờ ngủ trưa của trẻ bán trú trên phòng học, một trẻ tự kỷ không ngủ trưa mà đi qua đi lại trong phòng, lúc này một trẻ down đã lấy thanh phách học nhạc của thầy giáo dạy nhạc để trên bàn đánh vào tay vào đùi của trẻ tự kỷ vì lý do không chịu ngủ trưa (khi đó tôi đang ăn trưa dưới nhà ăn). Khi lên phòng ngủ cùng các em thì lúc này các em đã ngủ, mọi việc vẫn diễn ra bình thường. Đến chiều, tôi trả cháu cho phụ huynh mà hoàn toàn không hay biết về sự việc đã xảy ra lúc trưa. Khi về phụ huynh thấy cháu có vết bầm trên tay và trên đùi, chưa trao đổi gì với tôi thì phụ huynh này đã chụp hình và đăng lên mạng xã hội với nội dung rằng giáo viên chúng tôi đã bạo hành trẻ, giáo viên chúng tôi không có lương tâm.
Khi biết được sự việc này thì toàn thể nhân viên, giáo viên của trung tâm đã rất hoang mang. Còn tôi, tôi lại là giáo viên chủ nhiệm của hai trẻ này, là người dạy dỗ, theo dõi từng bữa ăn, giấc ngủ của trẻ, tôi đã rất hoảng loạn, rất sợ. Sợ mọi người sẽ nghĩ mình là người đánh trẻ, sợ mọi công sức, mọi cố gắng và mọi tâm huyết của mình sẽ trở về con số không, sợ nó sẽ để lại vết nhơ trong sự nghiệp… Thế nhưng, trời đã không phụ người có công. Ngay hôm sau, ban giám hiệu đã mời phụ huynh, cá nhân tôi và toàn thể giáo viên-nhân viên của trung tâm và có cả các trẻ lớp tôi chủ nhiệm. Và sự thật được sáng tỏ, các em đã thuật lại sự việc của bữa trưa hôm đó. Lúc đó, tôi như vỡ ào trong nước mắt vì mình như đã được “giải oan”. Phụ huynh đó đã gởi lời xin lỗi đến nhà trường, đến tôi và gỡ bỏ bài viết đã đăng trên mạng xã hội.
Lúc này mọi gánh nặng, mọi suy nghĩ tiêu cực của tôi đã được trút bỏ, nhưng hơn lúc nào hết tôi nhận ra rằng vì sự chủ quan không đáng có mà đã xảy ra một sự việc nghiêm trọng. Nếu sự thật ấy không được làm sáng tỏ thì đó là vếch nhơ lớn nhất trong sự nghiệp dạy trẻ-một cái nghề mà chữ tâm phải được đặt lên hàng đầu, là điều kiện tiên quyết. Vì lằn roi trên người trẻ tuy không phải tôi trực tiếp gây ra, nhưng cũng do một phần lỗi của tôi nên mới xảy ra sự việc không mong muốn này. Từ lúc đó, tôi đã rút ra bài học “xương máu” rằng: trong bất cứ giờ học, giờ sinh hoạt, ra chơi, ăn trưa, ngủ trưa, thậm chí là đi vệ sinh thì trẻ cũng phải luôn trong “tầm ngắm” của tôi. Vì sau lần đó tôi đã rất sợ, sợ những sai lầm của mình mà dẫn đến những điều không tốt đến những đứa trẻ thơ dại của tôi.
Với tôi, từng ngày đến trường nhìn những nụ cười ngây dại, những sự tiến bộ hàng ngày trong học tập cũng như các kỹ năng sống của các em chính là động lực để tôi có thể bước tiếp chặn đường dài đầy thử thách ở phái trước. Tôi muốn góp một phần sức nhỏ nhoi của mình làm đòn bẩy để đưa các em đến sự tiến bộ nhanh hơn, làm điểm tựa để lấp đầy những vầng trăng khuyết. Ba năm đến với trẻ khuyết tật của mái ấm Võ Hồng Sơn là một chặng đường không dài, nhưng với tôi nó cũng không quá ngắn.
Ba năm đó tôi đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc thăng trầm. Để có được ngày hôm nay, tôi thật biết ơn những người đã có tâm huyết thành lập nên ngôi nhà chung Võ Hồng Sơn, những mạnh thường quân, những nhà hảo tâm đến từ TPHCM như Tổng Công ty Điện lực TPHCM, Liên hiệp HTX Thương mại TPHCM-Saigon Co.op, Bộ đội Biên phòng TPHCM, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, Ngân hàng Quân Đội… đã đến với trẻ khuyết tật. Và một người nữa mà tôi muốn gởi lời cảm ơn chân thành đó là chồng tôi-người đã đứng sau động viên mỗi lúc tôi gặp khó khăn, người đã thay tôi chăm lo cho gia đình, làm hậu phương vững chải để giúp tiền tuyến hoàn thành tốt nhiệm vụ. Như nhà thơ Trần Văn Nghị đã viết: “Lòng nhân ái chẳng khi nào thiếu/Nghĩa nhân từ đâu liệu đắn đo?/Chở hy vọng – một con đò/Thắp niềm mơ ước em thơ vững lòng”./.
Trung Cường – Hoàng Liêm – Theo DN&TH
Box: Trung tâm NDTKT Võ Hồng Sơn là cơ sở bảo trợ xã hội ngoài công lập, được sự quan tâm rất kịp thời của các cấp Ủy Đảng, Chính quyền, các Sở, Ban, Ngành, địa phương Nghĩa Hành, đồng thời được sự ủng hộ tích cực của gia đình nhà báo quá cố Võ Hồng Sơn và các nhà hảo tâm,các doanh nghiệp TPHCM và Quảng Ngãi. Thêm vào đó là tình thương và trách nhiệm của Cán bộ, Giáo viên, Nhân viên của Trung tâm đã đoàn kết vượt qua những khó khăn ban đầu và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học 2017–2018. Đồng thời quyết tâm xây dựng năm học mới 2018-2019 với tinh thần :
“Tự giác, Tự chủ, Tự tin và Tự khẳng định”
Trung tâm có 43 em (22 nữ) là học viên học nghề; trong đó 20 em được đăng ký Nghề Nấu ăn và Vi tính văn phòng, 23 em còn lại đang học may chuẩn bị nhân lực cho nghề may công nghiệp và thêu vi tính. Trung tâm đã dạy bổ túc văn hóa cho các em học viên các lớp 7, 8, 9 và sẽ đào tạo các em để vào làm nhân viên cho xưởng nghề.
